NGÀY TẾT CỔ TRUYỀN TRONG ĐỜI SỐNG ĐỨC TIN CỦA NGƯỜI CÔNG GIÁO

NGÀY TẾT CỔ TRUYỀN

TRONG ĐỜI SỐNG ĐỨC TIN CỦA NGƯỜI CÔNG GIÁO

Trong dòng chảy của thời gian, giữa nhịp chuyển giao của tiết trời khi đông tàn, xuân tới, ngày Tết cổ truyền lại hiện lên như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà thiêng liêng giúp con người nhìn lại chính mình, hướng về gia đình, về nguồn cội, với những giá trị tinh thần cao đẹp. Với người công giáo, ngày Tết không chỉ là những cuộc sum vầy quanh mâm cơm, mâm cỗ, mà nó còn gắn liền với đời sống đức tin, được soi sáng nhờ ánh sáng Tin Mừng. Vui Tết nhưng người công giáo không quên nghĩa vụ sống đạo, giữ truyền thống dân tộc Việt, nhưng đồng thời, còn giữ và diễn tả niềm tin của mình vào Thiên Chúa là Đấng tạo nên đất trời, và tạo nên cả Tết.

1. Ý nghĩa ngày tết dưới ánh sáng Đức Tin

Tết là thời khắc vừa là cuối, vừa là đầu. Là cuối, vì Tết khép lại hành trình của năm cũ, là điểm dừng để chúng ta nhìn lại những thành công, thất bại trong công việc làm ăn, những niềm vui, những nỗi buồn mà chúng ta đã trải qua. Là đầu, vì Tết cũng là thời khắc khởi đầu cho một năm mới, mở ra một hành trình mới với niềm hy vọng sâu xa. Trong đức tin của người công giáo, Tết là cơ hội đặc biệt để dâng lời tạ ơn Thiên Chúa, Đấng làm chủ thời gian, không gian, làm chủ sự sống của muôn loài. Thánh lễ Tất Niên và Tân Niên giữ vị trí quan trọng trong đời sống đức tin của người công giáo vào những ngày Tết. Qua Thánh Lễ, cộng đoàn dâng lên Thiên Chúa lời cảm tạ tri ân vì biết bao ơn lành mà Người đã tuôn đổ xuống trên nhân loại, cùng với đó là tấm lòng thành kính xin ơn tha thứ vì những lỗi phạm, những thói hư tật xấu vẫn còn trong năm qua. Bước sang năm mới với niềm hy vọng mới, những biến đổi sâu xa trong tâm hồn, trong đời sống thiêng liêng sẽ giúp cho mọi người trung thành hơn trong đời sống đức tin của mình. Chính vì thế, Tết trở thành lời mời gọi canh tân, hoán cải, làm mới lại tâm hồn của mình, để sẵn sàng cho một hành trình mới tươi đẹp hơn. Lộc thánh đầu xuân cũng là lời Chúa nhắn nhủ từng người về cách sống, cách ứng xử cho phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc, và hơn hết là phù hợp và xứng đáng là người Ki-tô hữu. Dĩ nhiên, rút lộc thánh chỉ là một hình thức đọc Lời Chúa cách đặc biệt, giúp học hỏi kinh thánh và khắc sâu lời Chúa dạy trong cả năm chứ không phải là một cách bói toán, hay như gieo quẻ đầu năm trong hình thức mê tín dị đoan.

2. Tết – Chữ Hiếu nở hoa và tình gia đình kết trái.

Nếu như Tết là nét đẹp trong văn hóa của người Á Đông, thì thì lòng hiếu thảo và tinh thần gia đình chính là linh hồn tạo nên sức sống cho Tết. Những ngày đầu xuân, hình ảnh con cháu quây quần bên mâm cơm gia đình, chúc tuổi ông bà bố mẹ, hay ngược lại, ông bà bố mẹ gửi lời chúc lành đầu xuân cho con cháu bằng hình thức lì xì đầu xuân, mang tới hơi ấm của gia đình. Những nén hương nghi ngút khói trên bàn thờ gia tiên như gợi nhớ tới những người dù đã khuất bóng, nhưng vẫn không bao giờ bị lãng quên.

Với người công giáo, truyền thống hiếu thảo không chỉ là phong tục cổ truyền, mà còn là việc thực hành lệnh truyền của Chúa nơi điều răn thứ 4: Thảo kính cha mẹ. Những lời cầu nguyện chân thành qua thánh lễ, qua các giờ kinh chung hay qua việc dọn dẹp đất thánh là hành động thiết thực nhất để tỏ lòng hiếu thảo với ông bà, bố mẹ, những người đã khuất bóng.  

3. Đức Tin được thể hiện trọn vẹn qua những ngày Tết.

Vì ngày Tết là ngày để sum họp, quây quần, cho nên tư tưởng cứ ăn chơi cho thoải mái rồi xong Tết tính tiếp là điều không thể tránh khỏi. Không thể trách bất cứ ai được, bởi đây là ngày vui, ngày của cả đất nước. Tuy thế, giữa không khí rộn ràng và tưng bừng của những ngày Tết, người công giáo vẫn được mời gọi giữ cho tâm hồn một khoảng lặng để suy niệm và lắng nghe tiếng Chúa. Vẫn còn đó hình ảnh cả gia đình chở nhau đến nhà thờ để tham dự thánh lễ đầu năm mới như một nét đẹp không thể thiếu trong đời sống đức tin của người công giáo. Những lời chúc xuân, trong ánh sáng của đức tin là lời ước nguyện tốt lành và thiêng liêng, cầu chúc cho mọi người biết sống yêu thương, hòa thuận và đùm bọc nhau hơn, để từ đây, mọi vất vả lo toan trong cuộc sống sẽ vơi đi, nhường chỗ cho niềm vui và niềm hy vọng được đong đầy.

4. Vui Tết – Vui Loan Tin Mừng

Tết cổ truyền không chỉ dừng lại trong phạm vị làng xã, nhưng nó bao trùm mọi con người chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Á Đông. Ngày Tết chính là cơ hội tốt để người công giáo loan báo Tin Mừng cho mọi người. Tinh thần Ki-tô giáo sẽ được lan rộng qua cách sống giản dị, tiết độ, biết sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn, thăm viếng những người cô thế cô thân, những người nghèo khổ là hiện thân của Tin Mừng. Sống tinh thần Ki-tô giáo trong ngày Tết cổ truyền giúp cho người công giáo không chỉ trung thành với đức tin của mình, mà còn đem tinh thần Tin Mừng hòa điệu vào dòng chảy của nền văn hóa dân tộc. Nhờ đó, người Ki-tô hữu sẽ trở nên men, nên muối giữa lòng đời, đem niềm vui xuân với tinh thần Ki-tô giáo lan tỏa tới tất cả mọi con người và xã hội ngày hôm nay.

Chủng sinh: Giuse Quách Công Huy

Lớp Thần II – Khóa V